Tôi nhớ hồi World Cup 2002, cả xóm kéo nhau sang nhà thằng bạn có TV màn hình to nhất để xem Hàn Quốc đá Đức. Lúc đó 32 đội tham dự, ai cũng biết rõ mình đang xem vòng nào, đội nào cần thắng bao nhiêu để đi tiếp. Đơn giản, rõ ràng, hồi hộp đúng chỗ. Giờ ngồi đọc thể thức World Cup 2026, tôi phải đọc lại ba lần mới hiểu hết. Không phải vì nó quá phức tạp — mà vì nó khác. Khác hoàn toàn.
Từ 32 lên 48: con số trông đơn giản nhưng thay đổi mọi thứ
World Cup 2026 sẽ có 48 đội dự vòng chung kết, tăng thêm 16 đội so với phiên bản hiện tại. FIFA chia 48 đội này vào 12 bảng, mỗi bảng 4 đội — tức là mỗi bảng đấu vòng tròn 3 lượt trận như trước, không có gì quá lạ ở giai đoạn đầu. Nhưng cái khác nằm ở chỗ: thay vì chỉ 2 đội nhất nhì mỗi bảng được đi tiếp như thể thức 32 đội, lần này top 2 cộng thêm 8 đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất trong số 12 bảng sẽ cùng vào vòng 32 đội. Tổng cộng 32 suất — nhưng cách phân phối thì rối hơn nhiều.
Tại sao lại là 12 bảng thay vì 16 bảng 3 đội mà ban đầu FIFA tính tới? Câu trả lời ngắn gọn: 3 đội một bảng tạo ra quá nhiều nguy cơ dàn xếp kết quả ở lượt cuối. Bài học từ West Germany vs Austria năm 1982 — trận “Disgrace of Gijón” — vẫn còn đó như một vết nhơ. FIFA không muốn lặp lại. Vậy nên họ chọn 12 bảng x 4 đội, tổng 48 trận vòng bảng thay vì 32 trận như hiện tại. Nhiều hơn, dài hơn, nhưng ít nhất là sạch hơn về mặt cạnh tranh.
Điều này kéo theo tổng số trận đấu toàn giải tăng từ 64 lên 104 trận. Con số đó đọc lên nghe hoành tráng, nhưng cũng đồng nghĩa với áp lực khổng lồ về lịch thi đấu, sân vận động, và cả sức khỏe cầu thủ. Đây là lý do giải đấu diễn ra tại ba quốc gia đồng chủ nhà: Mỹ, Canada và Mexico — với tổng cộng 16 sân vận động được chọn, trải dài từ Vancouver tới Miami, từ Mexico City tới New York.
Cái giá phải trả khi World Cup “mở cửa” hơn
Tôi hoàn toàn hiểu lý do FIFA làm điều này. Tiền, tất nhiên — 48 đội tức là nhiều liên đoàn hơn mua bản quyền truyền hình, nhiều fan base hơn bỏ tiền theo dõi. Nhưng cũng có phần công bằng thật sự. Châu Phi từ 5 suất lên 9 suất, Châu Á từ 4–4.5 lên 8–8.5 suất. Điều đó có nghĩa là những nền bóng đá như Việt Nam — dù còn xa lắm — về mặt lý thuyết nhìn thấy cửa sáng hơn một chút.
Nhưng mặt trái cũng rõ: chất lượng trận đấu có thể loãng hơn. Khi các đội mạnh của Châu Á hay Châu Phi bước vào vòng bảng gặp Brazil, Argentina hay Pháp, tỉ lệ trận đấu một chiều sẽ không nhỏ. Không phải cứ nhiều đội là hay. Đôi khi sự thưa thớt về suất tham dự lại tạo ra những đội tuyển được cọ xát, chọn lọc kỹ hơn.
Điều tôi thực sự tò mò là giai đoạn vòng 32 đội. Đây là vòng mới hoàn toàn, chưa từng có trong lịch sử World Cup. 32 đội chia thành 16 cặp đấu loại trực tiếp, người thua về nhà, không có thứ hai. Nghe có vẻ bình thường — nhưng thực ra đây là pha knock-out đầu tiên xảy ra sớm hơn bao giờ hết. Một đội như Nhật Bản, Senegal hay Iran mà vượt qua vòng bảng, họ vẫn phải thắng thêm 5 trận liên tiếp nữa mới vô địch. Năm trận thắng thua sinh tử. Không có cơ hội sửa sai.
Hãy thử nghĩ về những trận đấu ở vòng này: có thể là Hà Lan gặp Mexico, hay Bồ Đào Nha gặp một đội từ Bắc Phi. Những trận như vậy — trong lịch sử vẫn từng xảy ra ở vòng 1/8 — giờ đây được đẩy sớm hơn, tạo ra áp lực kinh khủng từ rất sớm trong giải đấu. Về mặt drama, tôi nghĩ đây là điểm hay nhất của thể thức mới.
Khai mạc 11/6, chung kết 19/7 — và câu hỏi về đội nào sẽ trụ được
Giải đấu khởi tranh ngày 11/6/2026 và dự kiến kết thúc bằng trận chung kết vào khoảng 19/7/2026. Tức là hơn 5 tuần liên tục — dài hơn các kỳ World Cup trước khoảng một tuần. Với đội đi đến tận chung kết, họ sẽ phải trải qua 7 trận thắng, không phải 6. Thêm một trận nghe nhỏ, nhưng tích lũy trên mặt thể lực, chấn thương và tâm lý thì không hề nhỏ chút nào.
Đây là lúc những đội có chiều sâu đội hình thực sự lên ngôi. Pháp với Mbappé, Camav
Xem thêm: lịch thi đấu world cup 2026.